Wieś Nagiso

[Kujaku Haruka]

Nagiso to niewielka, uboga wieś leżąca w niższych partiach gór, w miejscu, gdzie strome zbocza łagodnieją w chłodną, wąską dolinę porośniętą gęstym, iglastym lasem. Kilkanaście drewnianych chat krytych grubą strzechą lub gontem ciągnie się wzdłuż jedynej, ubitej drogi, która przez większość roku jest twarda i sucha, a w czasie roztopów zamienia się w błotnisty trakt. Zimy są długie i przenikliwie zimne, a śnieg potrafi leżeć jeszcze wtedy, gdy w niższych krainach dawno kwitną już pola.

Większość mieszkańców żyje z ciężkiej, niewdzięcznej ziemi i lasu. Zamiast ryżu uprawia się tu głównie odporne na chłód zboża: proso, jęczmień, grykę. Na nielicznych, kamienistych polach rosną także rośliny korzeniowe - rzepa, brukiew, nieco kapusty - wszystko, co da się przechować przez zimę w ziemnych jamach i spichlerzach. Tarasy na zboczu są skromne i często bardziej przypominają nieco szersze stopnie skalnego stoku niż prawdziwe pola.

Las daje to, czego nie dają pola: grzyby (suszone na zimę), dzikie jagody i owoce krzewów w krótkim lecie, zioła lecznicze i korzenie, drewno na opał i budowę.
Myśliwi i traperzy zastawiają sidła na zające, dzikie kozy, czasem sarny, a zimą polują na cokolwiek, co zbliży się do wioski. Dla wielu rodzin garść suszonych grzybów i trochę mięsa z pułapki to różnica między pełnym a pustym żołądkiem.

Poranki w Nagiso są chłodne i wilgotne nawet latem; mgła długo snuje się pomiędzy pniami sosen, a dźwięk dzwonków zawieszonych pod okapami domów ginie w szumie lodowatego górskiego potoku. Zimą wioska niemal zlewa się z bielą zboczy - dachy uginają się pod śniegiem, a skrzypienie zamarzniętych desek to jedyny dźwięk poza wiatrem.

Wieczorami życie wioski szybko zamiera. Ludzie zbierają się w najcieplejszych izbach wokół pieców, łatami poprawiają znoszone ubrania i reperują narzędzia. Tylko czasem widać blask ognia przy małej przydrożnej kapliczce, gdzie staruszka-kapłanka pali kadzidła dla lokalnych duchów lasu i gór, prosząc je o ochronę przed lawinami, osuwiskami i wilkami schodzącymi w głód z wyższych partii.

Cesarscy urzędnicy pojawiają się w Nagiso rzadko, zwykle raz na rok. Ich przyjazd jest dla wioski wydarzeniem równie stresującym, co odświętnym. Mieszkańcy zawczasu przystrajają dachy, ukrywają część ziarna i suszonych zapasów, a sołtys - człowiek o popękanych od mrozu dłoniach, kiedy miał nieszczęście niemal zamarznąć w drodze powrotnej z sąsiedniej wioski - stara się przedstawiać wioskę jako biedniejszą, niż jest w rzeczywistości. Każdy zabrany worek zboża oznacza cięższą zimę, a rekrutacja do armii - jedną parę rąk mniej przy wyrębie drewna, orce i odśnieżaniu dachów.

Choć Nagiso leży na uboczu głównych traktów, czasem zapuszcza się tu wędrowny mnich, zmarznięty kupiec szukający schronienia przed burzą śnieżną albo myśliwy z dalszych stron, który zgubił drogę we mgle. Wtedy dzieci z zaciekawieniem gromadzą się przy studni, a dorośli, z pozoru obojętni, przysłuchują się nowinom o świecie na nizinach, który wydaje im się równie odległy, jak nagie, skute lodem szczyty ginące ponad linią lasu.